Để giành lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu cho năm 2024, doanh nghiệp dệt may Việt Nam không còn lựa chọn nào ngoài hướng thực hiện phát triển bền vững và tuần hoàn trong kinh doanh, sản xuất.

Xanh hóa ngành dệt may

Theo các doanh nghiệp dệt may, năm 2023 được cho rằng là năm khó khăn nhất trong suốt hơn 30 năm xuất khẩu của ngành dệt may. Nhưng năm 2024, doanh nghiệp may mặc phụ liệu của Việt Nam vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Do các thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam sẽ áp dụng bởi hàng loạt những biện pháp rào cản thương mại như cơ chế EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất), cơ chế CBAM (cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) và Chỉ thị tra soát chuỗi cung ứng của OECD của EU; Luật Thẩm định chuỗi cung ứng của Đức…Tất cả các quy định trên đã tạo ra những rào cản thương mại lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam và dường như mọi quy tắc sẽ áp cho ngành dệt may xuất khẩu đều định hướng cho một công cuộc thời trang bền vững thay vì thời trang nhanh, rẻ như trước đây.

Đưa ra chiến lược cho hướng phát triển năm 2024, ông Nguyễn Văn Thời – Chủ tịch HĐQT Cổ phần Đầu tư & Thương mại TNG cho biết: Doanh nghiệp may mặc phụ liệu Việt Nam không còn cách nào khác là phải tự vươn lên, hoàn thiện quy trình sản xuất xanh, nguyên liệu tái chế, áp dụng chuyển đổi số trong kinh doanh, sản xuất nhằm thích ứng giao hàng nhanh với đơn hàng lớn, nhỏ và đảm bảo chất lượng cao nhất.

Cụ thể với TNG, ông Thời chia sẻ, doanh nghiệp đã sớm nhận thức được công cuộc xanh hóa sớm của thế giới sẽ ảnh hưởng đến ngành dệt may trong nước nên TNG đã đi sớm một bước. Chẳng hạn như sử dụng một phần điện năng lượng tái tạo từ hệ thống điện mặt trời mái nhà cho nhà máy để vừa có chứng chỉ xanh khi xuất khẩu vừa thực hiện được mục tiêu giảm phát thải trong sản xuất.

Đồng thời để giành lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu, TNG và khách hàng của mình hướng tới kế hoạch sử dụng các nguyên phụ liệu vải sợi tái chế, thân thiện với môi trường. Theo đó hiện nay các nhà máy mới của TNG đều xây dựng theo hướng xanh hoá, đáp ứng các tiêu chuẩn về nhà máy xanh như nhà máy TNG Võ Nhai đạt tiêu chuẩn nhà máy xanh LEED (định hướng thiết kế về năng lượng và môi trường) và LOTUS (hệ thống tiêu chí công trình xanh), nhà máy phụ trợ Sông Công đạt tiêu LOTUS.

Hiện tại TNG đã có nhà máy sản xuất bông, nguyên liệu cho sản phẩm may mặc phụ liệu nhà máy sản xuất thùng, túi đóng gói và cả 2 nhà máy này của TNG đều có những chứng nhận sản xuất các sản phẩm có thành phần tái chế thân thiện với môi trường. Nhà máy phụ trợ sản xuất phục vụ các khách hàng của TNG, ngoài ra sản phẩm bông của TNG đã xuất khẩu một số nước như Ấn Độ, Indo, Ethiopia…

Đưa ra nhận định đến công tác phát triển ngành dệt may trong năm mới, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho rằng, cạnh tranh hiện nay không chỉ dừng ở yếu tố về giá cả, chất lượng sản phẩm và thời gian giao hàng thì tiêu chí phát triển bền vững cần được các doanh nghiệp dệt may chú ý hơn cả. Bởi năm 2024 hàng loạt quy định đưa ra với các ngành may xuất khẩu đều liên quan đến phát triển bền vững, đặc biệt là tại các thị trường lớn như, EU, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Theo ông Giang, các nhà nhập khẩu lớn yêu cầu cao về các chỉ số phát triển bền vững ESG và tiêu chuẩn LEED. Đơn cử như những sản phẩm may mặc phụ liệu xuất khẩu vào châu Âu bắt buộc phải được sản xuất từ sợi cotton, sợi polyester pha với sợi tái chế được làm từ các sản phẩm thiên nhiên, phế phẩm hoặc sản phẩm dệt may dư thừa. Như vậy cho thấy mặc dù dệt may Việt Nam đã xuất khẩu được vào 104 thị trường, lãnh thổ nhưng để có đơn hàng và giành được lợi thế cạnh tranh thì doanh nghệp buộc phải chuyển đổi sang quy trình sản xuất phát triển bền vững.

Đồng quan điểm với đại diện VITAS một doanh nghiệp xuất dệt may lớn tại TP Hồ Chí Minh cho biết: Để tìm cơ hội trong thách thức, ngành dệt may Việt Nam cần chủ động thích ứng với nguồn nguyên liệu xanh, tái chế, tăng dần tỷ trọng sợi tái chế trong sản phẩm vải cũng như sợi hữu cơ đối với các sản phẩm mới. Thực hiện giảm phát thải bằng cách chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, năng lượng mới mà cách doanh nghiệp lớn đã áp dụng cách đây từ 3 – 4 năm về trước.

Chính sách cho ngành dệt may

Trước những quy định áp tiêu chí cho doanh nghiệp dệt may như trên, đại diện VITAS đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành địa phương vào cuộc triển khai Quyết định 1643/QĐ-TTg của Thủ tướng phê duyệt Chiến lược phát triển ngành dệt may và da giày đến năm 2030, tầm nhìn đến 2035 để hình thành các tổ hợp, các khu công nghiệp dệt nhuộm lớn tại một số địa phương có đủ điều kiện. Đặc biệt, chỉ thu hút các dự án đầu tư sợi, dệt nhuộm công nghệ cao, tuân thủ các tiêu chuẩn về lao động, môi trường.

“Thực hiện được điều này mới nâng cao hiệu quả của hội nhập kinh tế, đáp ứng quy tắc xuất xứ, tận dụng lợi thế thuế quan giảm dần theo lộ trình về 0% của các FTA, ngành dệt may phải giải quyết được điểm nghẽn về vấn đề sản xuất sợi chất lượng cao, vải, nhuộm hoàn tất. Bởi chuyển đổi sản xuất xanh chính là hướng đi tất yếu để các doanh nghiệp có thể nhanh chóng bắt nhịp lại cuộc đua xuất khẩu với những đối thủ cạnh tranh”- đại diện VITAS cho biết.

Về thuế phí, VITAS mong muốn Nhà nước bỏ quy định nộp VAT cho nguyên phụ liệu mua bán phục vụ xuất khẩu trong chuỗi cung ứng. Vì việc hình thành các chuỗi cung ứng trong nước là rất quan trọng. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng, sử dụng bán thành phẩm của nhau để sản xuất xuất khẩu phải nộp thuế VAT 10%, sau khi xuất khẩu xong mới làm thủ tục hoàn thuế. Việc này khiến các doanh nghiệp phải vay ngân hàng và chờ thủ tục hoàn thuế rất lâu, ảnh hưởng đến nguồn tài chính của doanh nghiệp. Những bất cập này khiến nhiều doanh nghiệp chỉ lựa chọn hình thức gia công thay vì phát triển một chuỗi hoàn tất phục vụ cho sản xuất xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần tận dụng được những ưu thế cạnh tranh khi tham gia vào các Hiệp định thương mại tự do. Tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, phát triển bền vững đi đôi với thích ứng mục tiêu đòi hỏi của thị trường toàn cầu về xanh hoá, giảm rác thải nhà kính. Trong đó cần đầu tư vào quản trị số, thực hiện công nghệ hoá, tự động hoá ở một số dây chuyền sản xuất thích ứng giao hàng nhanh, mã hàng nhỏ và chất lượng cao và tập trung giải pháp phát triển công nghiệp trong sản xuất thời trang.

Trong đó, đơn hàng xuất khẩu dự kiến tiếp tục giảm, xu thế số lượng nhỏ, thời gian giao hàng nhanh, chuỗi cung ứng còn rủi ro, chi phí đầu vào cao. Cùng với đó là rủi ro nghĩa vụ trả nợ, rủi ro lãi suất, tỷ giá giảm. Xu hướng chuyển đổi số, kinh doanh tuần hoàn diễn ra nhanh… là những vấn đề đặt ra với dệt may thời gian tới.

Nguồn: stockbiz.vn

Năm 2024 được dự báo còn nhiều khó khăn cho ngành dệt may do nhu cầu thế giới chưa có nhiều tín hiệu phục hồi. Để ứng phó, hầu hết doanh nghiệp xây dựng kịch bản “vượt sóng”.

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), kim ngạch xuất khẩu dệt may năm 2023 ước đạt 40,3 tỷ USD, giảm 9,2% so với năm 2022. Trong đó, xuất khẩu hàng may mặc giảm 3,1 tỷ USD (giảm 8,9%); xuất khẩu vải giảm 186 triệu USD (giảm 6,9%); xuất khẩu xơ sợi giảm 485 triệu USD (giảm 10,3%); xuất khẩu nguyên phụ liệu giảm 218 triệu USD (giảm 16%).

Năm 2024, kinh tế thế giới được dự báo còn nhiều biến động. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp, ngành may mặc phụ liệu vẫn có cơ hội trong năm nay khi nhu cầu thị trường dự kiến cải thiện hơn năm 2023, do kinh tế tại các thị trường nhập khẩu dệt may lớn của Việt Nam đang có dấu hiệu phục hồi.

Ông Trần Văn Quy, Tổng giám đốc Công ty Dệt may Trung Quy thông tin, bước sang năm 2024, doanh nghiệp ghi nhận một vài tín hiệu tích cực, như đơn hàng quay trở lại đến hết quý I/2024. Không những thế, nhiều đối tác đã đưa ra lời hứa tiếp tục đặt hàng ở quý II đến quý IV/2024. Các đơn hàng gia tăng, lao động tại doanh nghiệp phải tăng ca đến Chủ nhật, kể cả ngày lễ.

Với những đơn hàng yêu cầu cao về sản xuất bền vững, sản xuất xanh, giai đoạn trước, doanh nghiệp Bangladesh có được lợi thế nhiều hơn, nhưng nay dịch chuyển một phần sang Việt Nam, do lương nhân công tại Bangladesh đã tăng.

Tương tự, ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Công ty May mặc Dony cho biết, năm 2024, Mỹ vẫn sẽ là thị trường nổi bật và có sự tăng trưởng tốt, đặc biệt là trước thềm bầu cử. Ngoài ra, gần đây, Dony đã tiếp cận thị trường Nga và nhận thấy có tín hiệu khả quan khi thị trường này có sự dịch chuyển đơn hàng sang Việt Nam nhiều hơn. Dony đang thực hiện đơn hàng cho doanh nghiệp Nga đến Tết Nguyên đán.

Dony cũng đang có một số đơn hàng xuất khẩu sang Mỹ và Trung Đông. Còn ở thị trường Đông Nam Á, các đơn hàng xuất khẩu sang một số quốc gia như Malaysia, Campuchia… đang khá đều.

Ông Phạm Văn Việt, Phó chủ tịch Hội Dệt – may – thêu – đan TP.HCM nhận định: “Trong 6 tháng đầu năm 2024, ngành may mặc phụ liệu được dự báo còn nhiều khó khăn về đầu ra do thị trường không có sự tăng trưởng, giá sản phẩm không tăng. Ngoài ra, các chính sách về sản xuất xanh, sản phẩm xanh vẫn chưa được khai thác tốt. Với 6 tháng cuối năm, dự báo các thị trường truyền thống sẽ phục hồi”.

Doanh nghiệp tích cực tìm giải pháp

Ngoài tình hình đơn hàng có biến động ở các thị trường, những thách thức với may mặc phụ liệu trong năm 2024 vẫn còn rất lớn khi đối diện với hàng loạt khó khăn từ việc áp dụng cơ chế EPR (Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất), CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon), cũng như chiến lược thời trang bền vững thay cho thời trang nhanh, yêu cầu tra soát chuỗi cung ứng của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD)…

Thế nhưng, với những tín hiệu có phần khả quan, năm 2024, ngành dệt may Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 44 tỷ USD, tăng 9,2% so với năm 2023. Để đạt được mục tiêu này, các doanh nghiệp đang tích cực xây dựng kịch bản “vượt sóng”.

Theo ông Phạm Văn Việt, vừa qua, nhiều doanh nghiệp đã mở rộng thêm thị trường châu Phi, Trung Đông…, song ngành may mặc phụ liệu cần thêm thời gian để chứng minh chất lượng, giá cả và mức độ uy tín tại thị trường này.

Ông Quang Anh cho biết, năm 2024, doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng 10-15% so với năm 2023. Tuy nhiên, nếu tình hình kinh doanh không khả quan, doanh nghiệp sẽ lựa chọn chiến lược “phòng thủ”, thay vì cố thực hiện mục tiêu với không ít rủi ro đi kèm…

Không những mở rộng thị trường, khi kinh tế còn nhiều khó khăn, để có thể nhận được các đơn hàng mới, nhiều doanh nghiệp phải đáp ứng 2 yêu cầu cơ bản là nhanh và rẻ. Đặc biệt, các đơn hàng đầu năm 2024 đa số ở mức trung bình thấp trở xuống.

Ông Trần Văn Quy cho biết, nói về chính sách giá, Trung Quy cũng như nhiều doanh nghiệp dệt may không thể đưa ra mức giá mình mong muốn, mà các đối tác sẽ ép giá khi so sánh qua nhiều bên. Sau khi cân đối, cắt giảm một số chi phí tiêu hao…, nếu doanh nghiệp vẫn có được một khoảng lợi nhuận nhỏ, thì vẫn nhận đơn hàng để đảm bảo việc làm cho người lao động.

Còn tại Công ty TNHH Việt Thắng Jeans, doanh nghiệp hướng đến phát triển online, livestream bán hàng thông qua kênh bán hàng của doanh nghiệp. Để làm việc này, doanh nghiệp đã chuẩn bị về công nghệ, đào tạo nhân sự và liên kết với các kênh như Tiktok, Google, Facebook… để bán hàng.

Trong hướng dẫn này bạn có thể làm một chú gấu bông dễ dàng với bất kỳ nguyên liệu may mặc phụ liệu nào. Có thể sử dụng vải lông cừu vì nó khá mềm nhưng bạn cũng có thể sử dụng bất kỳ những loại vải thông thường nào mà bạn dễ kiếm nhất.

NGUYÊN  LIỆU:

•  1m vải làm phần thân
•  1/2m vải làm chi tiết màu
•  1 bộ mắt thú 18mm
•  miếng nỉ nhỏ cho mũi
•  Bông nhồi
•  Máy may

Bước 1: Mẫu

Bước 2: Khâu đầu

Bước 3: Khâu phần thân

Bước 4: Nhồi bông phần thân và hoàn thiện khuôn mặt

Bước 5: Ráp toàn bộ lại với nhau

Kinh tế thế giới còn hết sức bất định, nên năm 2024 vẫn tiếp tục là năm thử thách với ngành dệt may Việt Nam, do đó doanh nghiệp dệt may không chủ quan trước những thuận lợi mới xuất hiện, không tự mãn nhưng cũng không buông xuôi trước khó khăn. Năm 2024 sẽ là năm quay trở lại của ngành dệt may Việt Nam.…

Trên đây là nhận định của ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn dệt may Việt Nam (Vinatex) tại lễ ra quân sản xuất đầu năm 2024 của Tổng công ty May 10, ngày 2/1.

MỘT NĂM VẤT VẢ NHƯNG HIỆU QUẢ THẤP

Nhìn lại năm 2023, ông Trường cho rằng có thể nói là năm khó khăn nhất trong suốt hơn 30 năm xuất khẩu của ngành dệt may nếu không tính năm 2020 thế giới đóng cửa vì dịch bệnh.

Kim ngạch giảm 10% toàn ngành, trong đó đơn giá sản xuất giảm 30%, thậm chí có mã hàng tới 50%, điều này cũng đã phần nào nói lên những khó khăn của người điều hành, người lao động để có thể duy trì được hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Năm 2023 ngành may mặc phụ liệu đã có một năm lao động vất vả hơn, làm nhiều hơn nhưng hiệu quả thấp hơn. Ông Trường tổng kết lại bức tranh ngành dệt may năm qua bằng 8 từ khoá “kiên cường- dũng cảm- sáng tạo- đoàn kết”.

Phân tích rõ hơn, ông Trường cho biết sự kiên cường thể hiện ở việc từ lãnh đạo các doanh nghiệp đến người lao động đều không buông xuôi, nản chí dù trong điều kiện hết quý này sang quý khác đều liên tục khó khăn.

Sự dũng cảm được ông Trường lý giải, chưa bao giờ thấy lãnh đạo quản lý các doanh nghiệp dũng cảm như năm 2023. Bởi người đứng đầu doanh nghiệp phải ra những quyết định làm các đơn hàng không có hiệu quả, nhưng để đảm bảo việc làm cũng như thu nhập cho người lao động, sự hoạt động ổn định của toàn hệ thống, đặc biệt với các doanh nghiệp có số lượng lao động lớn dù có những rủi ro phải cân nhắc.

Sáng tạo thể hiện trong xử lý những yêu cầu hết sức đặc biệt, nhiều khi khá vô lý của khách hàng, nhưng các doanh nghiệp chúng ta đã vượt qua được bằng sự sáng tạo và năng lực cạnh tranh thực sự… Chính những yếu tố này đã tạo nên thành công của doanh nghiệp trong bối cảnh hết sức khó khăn, suy giảm so với năm 2022 nhưng suy giảm ít.

Ông Thân Đức Việt, Tổng Giám đốc Tổng công ty May 10 cũng chia sẻ, năm 2023 với bối cảnh khó khăn chưa từng có tiền lệ, nhưng với sự chỉ đạo sáng suốt, sự điều hành linh hoạt của cơ quan điều hành, cùng với đó là sự đoàn kết, phát huy trí tuệ của tập thể cán bộ công nhân viên, Tổng Công ty đã từng bước tháo gỡ khó khăn, tìm các giải pháp thúc đẩy sản xuất kinh doanh, đảm bảo việc làm và ổn định thu nhập cho người lao động.

Theo đó, tổng doanh thu May 10 đạt 4.248 tỷ đồng, tăng 1,15% so với kế hoạch. Lợi nhuận trước thuế đạt 123 tỷ đồng, tăng 11,8% so với kế hoạch. Thu nhập bình quân đạt 9,25 triệu đồng/người/tháng, bằng cùng kỳ năm 2022.

Cũng trong năm 2023, May 10 đã đạt nhiều giải thưởng cao quý như: Top 100 doanh nghiệp bền vững; Thương hiệu mạnh tăng trưởng xanh… Đặc biệt đây cũng là lần thứ 9, May 10 liên tiếp được vinh danh “Doanh nghiệp vì người lao động” cấp quốc gia.

TRÁNH “GÁO NƯỚC LẠNH” NHƯ NĂM 2023

Năm 2024 tình hình kinh tế thế giới còn hết sức bất định, tuy nhiên quý 1/2024 đã có tín hiệu tốt hơn năm trước, sự phục hồi nhất định của kinh tế thế giới, nhất là sự hạ cánh mềm của kinh tế Mỹ và sự phục hồi của kinh tế châu Âu, sự giảm nhanh của lạm phát.

Song ông Trường cũng nhắc lại, năm 2021, 2022 khi chúng ta đang trong không khí hết sức thuận lợi, hết sức hưng phấn, có phần hơi lạc quan thì “gáo nước lạnh” của 2023 đã dạy cho chúng ta bài học. Đó là thị trường mới thay đổi liên tục, kinh tế thế giới dù là kinh tế vĩ mô của các nền kinh tế lớn cũng thay đổi nhanh chóng.

“Năm 2024 vẫn tiếp tục là năm thử thách với ngành may mặc phụ liệu Việt Nam. Vì vậy, không chủ quan trước những thuận lợi mới xuất hiện, không tự mãn nhưng cũng không buông xuôi trước khó khăn”, ông Trường nhấn mạnh, đồng thời kỳ vọng năm 2024 sẽ là năm quay trở lại của ngành dệt may Việt Nam.

Theo ông Việt, năm 2024, bên cạnh dự báo nền kinh tế thế giới và Việt Nam vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, ngành may mặc phụ liệu còn phải đối diện với hàng loạt khó khăn từviệc áp dụng cơ chế EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) và CBAM (cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) cũng như Chiến lược “thời trang bền vững” thay cho “thời trang nhanh”, Chỉ thị tra soát chuỗi cung ứng của OECD của EU; Luật thẩm định chuỗi cung ứng của Đức…

Hơn nữa, đơn hàng xuất khẩu dự kiến tiếp tục giảm, xu thế số lượng nhỏ, thời gian giao hàng nhanh, chuỗi cung ứng còn rủi ro, chi phí đầu vào cao. Cùng với đó là rủi ro nghĩa vụ trả nợ, rủi ro lãi suất, tỷ giá giảm. Xu hướng chuyển đổi số, kinh doanh tuần hoàn diễn ra nhanh… là những vấn đề đặt ra với ngành may mặc phụ liệu thời gian tới.

Tuy nhiên với tinh thần vượt khó, May 10 vẫn quyết tâm đạt thành tích cao trong năm 2024 với mục tiêu doanh thu đạt 4.500 tỷ đồng vượt 6,6% so với năm 2023; lợi nhuận 130 tỷ đồng vượt  5,7 % so với năm 2023; thu nhập bình quân 9.500.000 đồng/người/tháng tăng 2,7% so với năm 2023.

Để đạt được kết quả này, May 10 sẽ tập trung và chủ động tìm kiếm, khai thác thị trường trong nước và quốc tế, lo đủ việc làm cho người lao động trong chiến lược đa dạng hóa thị trường, mặt hàng, khách hàng.

Tập trung nghiên cứu và chuyển đổi sản phẩm, nghiên cứu sản phẩm mới, chất liệu mới, đẩy nhanh tốc độ may mẫu, dập mẫu, chất lượng mẫu… để làm các đơn hàng khó, kết cấu sản phẩm phức tạp,  thời gian giao hàng nhanh.

Đồng thời, nâng cao năng lực quản trị, áp dụng chuyển đổi số trong công tác quản trị sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Chú trọng đầu tư thiết bị hiện đại, tự động hóa cao, sản xuất xanh, sạch, thân thiện môi trường, có trách nhiệm xã hội, tăng năng lực tham gia vào các công đoạn mang lại giá trị gia tăng cao như: thiết kế, sản xuất nguyên phụ liệu đầu vào, từng bước chuyển mình lên vị trí cao hơn trong chuỗi sản xuất.

Quyết liệt rà soát, kiểm soát chặt các chi phí, cắt giảm chi phí không cần thiết. Tăng cường công tác quản lý chất lượng, coi chất lượng sản phẩm, dịch vụ là yếu tố sống còn của doanh nghiệp. Tiếp tục duy trì khẩu hiệu hành động “chọn việc khó” với phương châm “bảo toàn khách hàng, đơn hàng, thị trường, lao động và kiểm soát chặt các chi phí”.

Bước sang năm 2024, dự báo nền kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, thách thức, song ngành dệt may Việt Nam vẫn quyết tâm đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 44 tỷ USD, tăng 9,2% so với 2023…

Tại hội nghị “Tổng kết Hiệp hội Dệt may Việt Nam 2023”, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), cho rằng đến thời điểm này, ngành may mặc phụ liệu cơ bản có sự thành công nhất định, với kim ngạch xuất khẩu đạt 40,3 tỷ USD. Với bài học kinh nghiệm thu hái được trong năm 2023, năm 2024 ngành dệt may Việt Nam phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 44 tỷ USD.

Năm 2023, doanh nghiệp đã phải bươn trải với áp lực về giá, chi phí, thời gian giao hàng ngắn và đảm bảo việc làm cho người lao động. Đồng thời, chịu tác động từ cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước, trong khi đó, cơ chế chính sách không theo kịp xu thế…

Trong bối cảnh khó khăn này, ngành đã thực hiện 3 giải pháp căn cơ. Đó là, liên kết chuỗi; đa dạng hoá thị trường, khách hàng, mặt hàng; thực hiện phát triển bền vững, xanh hoá, chuyển đổi số, quản trị số.

Vì thế, đến giờ này ngành dệt may cơ bản có sự thành công nhất định, đạt kim ngạch xuất khẩu 40,3 tỷ USD năm 2023. Năm 2024 ngành may mặc phụ liệu Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 44 tỷ USD, tăng 9,2% so với 2023.

Theo ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, trong thời gian tới ngành dệt may có nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều thách thức buộc phải vượt qua.

Cơ hội hiện nay đó là nhu cầu thị trường với sản phẩm may mặc phụ liệu dự kiến sẽ cải thiện hơn năm 2023, do tình hình kinh tế tại các thị trường nhập khẩu dệt may lớn của Việt Nam đang có dấu hiệu phục hồi.

Cùng với đó, mặt bằng lãi suất cho vay tại Việt Nam hiện đã giảm đáng kể, giúp giảm sức ép chi phí lãi vay lên các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ hiện nay có thể được kéo dài trong năm 2024. Đặc biệt, Chiến lược phát triển ngành dệt may, da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2035 đã được phê duyệt.

Nhưng thách thức với dệt may trong năm 2024 vẫn còn rất lớn. Ông Cẩm cho rằng ngành dệt may sẽ đối diện với hàng loạt những khó khăn từ áp dụng cơ chế EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) và CBAM (cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) cũng như Chiến lược “thời trang bền vững” thay cho “thời trang nhanh”, Chỉ thị tra soát chuỗi cung ứng của OECD của EU; Luật thẩm định chuỗi cung ứng của Đức…… Đạo luật chống lao động cưỡng bức của Mỹ (UFLPA) cho ngành sợi.

Mặt khác, tăng trưởng kinh tế thế giới trong 2 năm tới còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó tâm điểm là xung đột ở khu vực Trung Đông cùng những chính sách kiềm chế lạm phát của một số nước.

Theo TS. Cấn Văn Lực – Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV & Thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách Tài chính – Tiền tệ Quốc gia, đơn hàng xuất khẩu còn giảm, dù đang bớt đi; chuỗi cung ứng còn rủi ro, chi phí đầu vào còn cao. Bên cạnh đó rủi ro nghĩa vụ trả nợ còn cao, rủi ro lãi suất, tỷ giá giảm. Xu hướng chuyển đổi số, kinh doanh tuần hoàn diễn ra nhanh… là những vấn đề đặt ra với dệt may thời gian tới.

Do đó, để đáp ứng các yêu cầu này, ông Trương Văn Cẩm nêu định hướng, từ nay đến 2030, ngành may mặc phụ liệu chuyển dần từ trọng tâm phát triển nhanh sang trọng tâm phát triển bền vững, kinh doanh tuần hoàn.

Trong đó, đẩy mạnh mô hình phát triển bền vững (PPP- People, Profit, Planet). Cụ thể, đáp ứng nhu cầu lao động, cải thiện điều kiện làm việc, thu nhập, quan hệ lao động hài hoà; quản trị rủi ro, đa dạng nguồn nguyên phụ liệu và thị trường xuất khẩu, cắt giảm chi phí, tăng trưởng và có lãi; giảm rác thải, xử lý và tái sử dụng nước, năng lượng tái tạo, tái chế, tái sử dụng.

Từ 2031 – 2035, phát triển hiệu quả, bền vững theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Hoàn thiện chuỗi giá trị trong nước và tham gia ở vị trí có giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Xuất khẩu và tiêu thụ trong nước bằng các thương hiệu riêng mang tầm khu vực và thế giới.

Ngành Dệt May Việt Nam nhìn chung vẫn tiếp tục xu hướng phục hồi, với sự suy giảm về giá trị xuất khẩu thu hẹp dần trong nửa cuối năm 2023, hướng đến một năm 2024 cùng hy vọng phục hồi

Sáng nay 16/12, tại Hà Nội, Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) đã tổ chức Hội nghị Tổng kết ngành dệt may năm 2023 và đưa ra những cơ hội, thách thức trong năm 2024. Mục tiêu được ngành dệt may đặt ra là sẽ đạt kim ngạch xuất khẩu 44 tỷ USD, tăng 9,2% so với năm 2023 này.

Hướng đến mục tiêu xuất khẩu 44 tỷ USD

Theo báo cáo từ Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), nếu như năm 2022, kim ngạch xuất khẩu đạt 44,4 tỷ USD, tăng gần 10% so với năm 2021 thì sang đến năm 2023, ngành dệt may phải đối diện với nhiều thách thức do tác động của tình hình kinh tế thế giới và trong nước, trong đó vấn đề lạm phát ở các thị trường chủ lực như Hoa Kỳ, châu Âu khiến sức mua giảm, đơn hàng sụt giảm, lãi suất tăng cao và chênh lệch tỷ giá,…

Trong một bức tranh khá ảm đạm như vậy, vẫn xuất hiện một vài “điểm sáng”, đó là xuất khẩu hàng dệt may sang một số thị trường vẫn tăng như: Nhật Bản, Austrailia, Nga, Ấn Độ…

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp dệt may cũng đã mở thêm được một số thị trường mới tại châu Phi và Trung Đông. Điều này góp phần giúp kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may không bị giảm sâu trong bối cảnh sức mua giảm mạnh.

Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch VITAS cho hay, ngành dệt may Việt Nam nhìn chung vẫn tiếp tục xu hướng phục hồi, với sự suy giảm về giá trị xuất khẩu thu hẹp dần trong nửa cuối năm 2023, hướng đến một năm 2024 cùng hy vọng phục hồi, với dự báo về sự “ấm dần” của thị trường.

Đại diện VITAS cho biết, nhờ nỗ lực của doanh nghiệp, xuất khẩu năm 2023 đạt khoảng 40,3 tỷ USD, mục tiêu đặt ra và kỳ vọng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành năm 2024 đạt 44 tỷ USD, tăng 9,2% so với 2023.

Ông Vũ Đức Giang cho biết, để thực hiện mục tiêu này, từ nay – 2030, ngành dệt may sẽ chuyển dần từ trọng tâm phát triển nhanh sang trọng tâm phát triển bền vững, kinh doanh tuần hoàn.

Giai đoạn từ 2031 – 2035, phát triển hiệu quả, bền vững theo mô hình kinh tế tuần hoàn; hoàn thiện chuỗi giá trị trong nước và tham gia ở vị trí có giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Xuất khẩu và tiêu thụ trong nước bằng các thương hiệu riêng mang tầm khu vực và thế giới.

“Giải pháp chính của ngành dệt may vẫn sẽ đến từ việc đầu tư cho phát triển bền vững, phát triển khoa học công nghệ và nguồn nhân lực; trong đó thu hút các dự án dệt-nhuộm-hoàn tất công nghệ cao vào các khu công nghiệp; đầu tư sản xuất các loại nguyên liệu mới có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện môi trường; đầu tư phát triển ngành thời trang dệt may…

VITAS cho biết, hiện Việt Nam đang nằm trong top 3 quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới. Trong đó, Hoa Kỳ là thị trường chiếm tỷ trọng lớn nhất, tiếp đó là EU, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản. Ngành Dệt May Việt Nam còn nhiều dư địa để tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế, mở rộng thị trường xuất khẩu.

Tìm cơ hội trong thách thức

Theo nhận định từ các chuyên gia, năm 2024, ngành dệt may sẽ phải tiếp tục đối mặt những vấn đề như: Đơn hàng xuất khẩu còn giảm, dù đang bớt đi; chuỗi cung ứng còn rủi ro, chi phí đầu vào còn cao; rủi ro nghĩa vụ trả nợ còn cao; rủi ro lãi suất, tỷ giá giảm; xu hướng chuyển đổi số; xu hướng xanh hóa, kinh doanh tuần hoàn diễn ra nhanh…

Chia sẻ tại hội nghị, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất Nhập khẩu, Bộ Công Thương đánh giá, so với sự bùng nổ của năm 2022, thị trường 2023 đã trầm lắng hơn.

Nhưng so với những năm 2020-2021, và cả 2019 trước đại dịch, kim ngạch xuất khẩu hàng phụ liệu dệt may đã phục hồi hoàn toàn và có xu hướng vượt qua thời điểm trước dịch COVID-19.

Trong đó có thể kể đến dệt may Việt Nam đã bứt phá về thị trường, mặt hàng xuất khẩu với 104 thị trường xuất khẩu với các thị trường mới như châu Phi, Nga, các nước đạo Hồi, 36 mặt hàng dệt may xuất khẩu. Điều này cho thấy sự dần giảm phụ thuộc vào những thị trường lớn.

Tuy nhiên, ngành dệt may Việt Nam hiện đang phải cạnh tranh với Bangladesh. Trong khi nước bạn đã sớm áp dụng chuyển đổi xanh, trong khi ngành dệt may Việt Nam mới đang trên những bước đầu của chuyển đổi.

“Để tìm cơ hội trong thách thức, ngành dệt may Việt Nam cần chủ động nguồn nguyên liệu xanh, tái chế, tăng dần tỷ trọng sợi tái chế trong sản phẩm vải cũng như sợi hữu cơ đối với các sản phẩm mới; đầu tư cái tạo nhà máy bằng việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà, sử dụng nguyên liệu đốt trong lò hơi từ than sang điện. Cùng đó đầu tư công nghệ, kiểm soát nguyên liệu đến khâu thiết kế sản phẩm, phát triển sản phẩm và tổ chức sản xuất…” ông Hải đề xuất.

Cũng theo chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, ngành dệt may thời gian tới cần phải giải quyết các vấn đề để bứt phá; bao gồm việc cơ cấu lại hoạt động; kiểm soát rủi ro dòng tiền, rủi ro lãi suất, tỷ giá…; chủ động tìm hiểu, tiếp cận các Chương trình, gói hỗ trợ (nhất là các gói hỗ trợ tài khóa, thuế – phí, tín dụng…); đa dạng hóa nguồn vốn, thị trường, đối tác, nguồn cung; chủ động sản xuất xanh, tiêu dùng xanh và kinh doanh tuần hoàn; thực thi chiến lược chuyển đổi số (gắn với bài toán đầu tư công nghệ, nhân sự số, dữ liệu và kiểm soát rủi ro…)

Bước vào năm 2023, GDP thế giới được dự báo tăng trưởng thấp hơn năm 2022, do chính sách thắt chặt tiền tệ và xung đột địa chính trị. Sức mua của các thị trường chính như Mỹ, Châu Âu suy giảm mạnh, các yếu tố bất lợi của thị trường trên đà tiếp diễn, ngành Dệt May Việt Nam đã trải qua 4 tháng đầu năm “trầm lắng” với kim ngạch xuất khẩu giảm 20% so với cùng kỳ 2022 và giảm sâu nhất trong số các quốc gia xuất khẩu dệt may.

Trong khi đó, năng lực cạnh tranh ngành may mặc phụ liệu Việt Nam bị suy giảm do các yếu tố tỷ giá, lãi suất, tiền lương và xu thế chuyển dịch đơn hàng. Trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm, các quốc gia trên thế giới đã phải có các chính sách hỗ trợ thị trường phục hồi như giảm giá đồng nội tệ (Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh), chính sách hỗ trợ trực tiếp với doanh nghiệp có đơn hàng sản xuất thông qua nguồn vốn, vận tải…

Trao đổi với phóng viên về những khó khăn đang gặp phải đối với ngành may mặc phụ liệu , ông Cao Hữu Hiếu, Tổng Giám đốc Tập đoàn cho biết, cùng với các yếu tố trên, nếu xét trên lợi thế cạnh tranh tương đối, Việt Nam đang có nhiều hạn chế hơn các quốc gia xuất khẩu khác, trước hết là đồng tiền Việt Nam đang mạnh lên trong quý I vừa qua, trong khi các quốc gia xuất khẩu dệt may duy trì đồng nội tệ rẻ để kích thích xuất khẩu, kể cả Trung Quốc với tỷ giá hiện tại cũng thấp hơn 10% so với giai đoạn trước dịch, hiện ở mức thấp 7,1 CNY/USD so với năm 2018, 2019 ở mức 6,3-6,5 CNY/USD. Cùng với đó là lãi suất khoản vay tại Việt Nam cũng dao động cao hơn mức tại các quốc gia này từ 5-7%/năm.

Ngoài các yếu tố trên, theo thống kê của trang Trading Economics chi phí tiền lương trung bình hàng tháng cho công nhân may mặc của Việt Nam đang ở ngưỡng 300 USD/người/tháng, cao hơn so với trung bình toàn cầu ở ngưỡng 200 USD/người/tháng. Nếu so sánh cụ thể hơn, thì lợi thế về tiền lương của Việt Nam cao hơn so với Bangladesh ở mức 95 USD/người/tháng, Campuchia 190 USD/người/tháng, Ấn Độ 145 USD/người/tháng… Giá điện của Việt Nam đã tăng 3% kể từ ngày 4/5/2023 cũng đã kéo theo nhiều “áp lực” đối với các doanh nghiệp may mặc phụ liệu. Tình trạng mất điện, cắt điện luân phiên trong thời điểm gần đây cũng ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động SXKD của các doanh nghiệp.

Từ thực tế thị trường và các dự báo xu thế trong 2 năm 2023 và 2024, Vinatex đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất năm 2023 đạt 17.500 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 610 tỷ đồng, trong đó doanh thu công ty mẹ đạt 1.900 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế đạt 210 tỷ đồng.

Nhờ linh hoạt ứng phó với những diễn biến bất ổn, bất định của thị trường, dự báo cập nhật nhanh tình hình thị trường dệt may thế giới và trong nước, đảm bảo ổn định lực lượng lao động, trong quý I/2023, Tập đoàn đạt doanh thu hợp nhất 4.462 tỷ đồng, bằng 25,5% kế hoạch năm; lợi nhuận hợp nhất 118 tỷ đồng, đạt 19% kế hoạch năm. Quí II, dự kiến doanh thu đạt 4.340 tỷ đồng, đạt gần 25% kế hoạch năm, lợi nhuận đạt 58 tỷ đồng, đạt 9,5% kế hoạch năm. “Tuy có mức suy giảm doanh thu, lợi nhuận so với các năm trước nhưng đây là mức giảm khả quan hơn so với các doanh nghiệp may mặc phụ liệu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” – ông Hiếu cho biết.

Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may cho biết thêm, trong thời điểm sản xuất kinh doanh khó khăn, thiếu đơn hàng, các doanh nghiệp trong hệ thống vẫn duy trì việc làm cho gần 62 nghìn lao động, đảm bảo thu nhập bình quân ở mức 9,3 triệu đồng/người/tháng.

Các đơn vị đã tổ chức nhiều hoạt động chăm lo đời sống người lao động với hình thức phù hợp như: Tặng quà, hỗ trợ cho NLĐ vay tiền giải quyết khó khăn; Vay vốn làm kinh tế; Trợ cấp NLĐ có hoàn cảnh khó khăn; Quan tâm chăm sóc sức khỏe cho NLĐ bị bệnh nghề nghiệp, lao động nữ mang thai và nuôi con nhỏ; Hỗ trợ đoàn viên, NLĐ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về nhà ở; Cảm ơn thành viên, tuyên dương khen thưởng NLĐ có thành tích cao, có nhiều sáng kiến, gắn bó với doanh nghiệp… Riêng trong tháng Công nhân năm 2023, các đơn vị trong hệ thống đã hỗ trợ, khen thưởng, tặng quà NLĐ ước tính trên 30 tỷ đồng.

Tiếp tục lấy nhân lực làm đột phá để tạo tăng trưởng chủ yếu từ nhân tố năng suất tổng hợp trong quá trình phát triển, trong 6 tháng đầu năm, Vinatex đã tổ chức một Hội nghị về công tác nhân sự mang tính chất quản trị nhân sự hiện đại, dựa theo một công cụ đánh giá khoa học, khách quan và minh bạch. Tập đoàn cũng tiếp tục tổ chức lớp đào tạo về kiến thức quản trị và kiến thức chuyên ngành dệt may cho các học viên thuộc Chương trình đào tạo Tài năng trẻ – Vinatex Young Talent 2022-2023…

Giữa ngàn sóng gió, “ông lớn” đầu ngành dệt may vẫn lên mục tiêu doanh thu gần tỷ USD vào năm 2025, thành điểm đến “trọn gói” cho thời trang xanh

Vinatex còn đề mục tiêu trở thành nhà cung cấp sản phẩm dệt kim phổ thông trọn gói với quy mô sản xuất 30.000 – 35.000 tấn vải/năm.