(ĐTCK) Ngoài áp lực chi phí nguyên liệu tăng mạnh, việc đứt gãy sản xuất đang đẩy các doanh nghiệp ngành nhựa vào tình cảnh khó khăn chưa từng thấy.

Kinhtedothi – Rác thải nhựa là một trong những tác nhân gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến hệ sinh thái… Song, nếu được thu gom, phân loại theo đúng quy định thì rác thải nhựa sẽ trở thành một nguồn tài nguyên quý giá, là nguyên liệu cho các hoạt động khác… Đó là chia sẻ của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực môi trường về những tác động của rác thải nhựa với cuộc sống.

Trong khi đó, theo số liệu thống kê của Bộ Xây dựng, tỷ lệ thu gom chất thải sinh hoạt đô thị hiện đạt khoảng 85,5% (khoảng 32.000 tấn/ngày) do các công ty môi trường đô thị thực hiện, ngoài ra còn có hệ thống thu gom không chính thức (những người mua bán đồng nát, ve chai); còn tỷ lệ thu gom chất thải sinh hoạt ở nông thôn từ 45 – 55% (khoảng 14.200 tấn/ngày) lượng rác còn lại được vứt bỏ trên đường, dòng sông, cánh đồng hoặc các bãi tập kết rác tự phát. Cũng theo thống kê của Bộ Xây dựng, trong tổng khối lượng rác thải phát sinh, tỷ lệ rác thải nhựa chiếm từ 12 – 16%, đứng thứ 2 sau rác thải hữu cơ (từ 55 – 68%), song lượng rác thải nhựa được phân loại để xử lý, tái chế theo quy định hiện rất thấp, chủ yêu được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, đốt hoặc thải thẳng ra môi trường.

Theo PGS.TS Đỗ Văn Mạnh – Phó Viện trưởng Viện Công nghệ môi trường (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, một chai nhựa sẽ cần từ 450 – 1.000 năm, một bao nhựa là 10 – 100 năm và chai chất tẩy rửa là 500 – 1.000 năm để phân hủy hết trong môi trường biển… Và trong khoảng thời gian này, nhựa nano và hạt vi nhựa đã không ngừng tấn công hệ sinh thái gây ảnh hưởng đến môi trường sống, gây ra những cái chết vô cùng đau đớn với các loài động vật biển như, chim, cá…

Rác thải nhựa không phải là đồ bỏ đi

Theo GS.TS Nguyễn Hữu Dũng – Viện trưởng Viện Môi trường đô thị và Công nghiệp Việt Nam, để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa gây ra, chúng ta cần giảm thiểu sử dụng sản phẩm nhựa một lần, phân loại rác thải tại nguồn, tăng khả năng tái sử dụng, tái chế rác thải nhựa; tập trung phát triển các công nghệ tái chế túi ni lông, rác thải nhựa… Đồng thời, cần nghiên cứu, chế tạo các chất phụ gia phối trộn vào nguyên liệu dùng để sản xuất các loại túi nhựa nhằm giảm thời gian phân hủy của rác thải nhựa.

Trong khi đó, theo số liệu thống kê của Bộ Xây dựng, tỷ lệ thu gom chất thải sinh hoạt đô thị hiện đạt khoảng 85,5% (khoảng 32.000 tấn/ngày) do các công ty môi trường đô thị thực hiện, ngoài ra còn có hệ thống thu gom không chính thức (những người mua bán đồng nát, ve chai); còn tỷ lệ thu gom chất thải sinh hoạt ở nông thôn từ 45 – 55% (khoảng 14.200 tấn/ngày) lượng rác còn lại được vứt bỏ trên đường, dòng sông, cánh đồng hoặc các bãi tập kết rác tự phát. Cũng theo thống kê của Bộ Xây dựng, trong tổng khối lượng rác thải phát sinh, tỷ lệ rác thải nhựa chiếm từ 12 – 16%, đứng thứ 2 sau rác thải hữu cơ (từ 55 – 68%), song lượng rác thải nhựa được phân loại để xử lý, tái chế theo quy định hiện rất thấp, chủ yêu được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, đốt hoặc thải thẳng ra môi trường.

Theo PGS.TS Đỗ Văn Mạnh – Phó Viện trưởng Viện Công nghệ môi trường (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, một chai nhựa sẽ cần từ 450 – 1.000 năm, một bao nhựa là 10 – 100 năm và chai chất tẩy rửa là 500 – 1.000 năm để phân hủy hết trong môi trường biển… Và trong khoảng thời gian này, nhựa nano và hạt vi nhựa đã không ngừng tấn công hệ sinh thái gây ảnh hưởng đến môi trường sống, gây ra những cái chết vô cùng đau đớn với các loài động vật biển như, chim, cá…

Rác thải nhựa không phải là đồ bỏ đi

Theo GS.TS Nguyễn Hữu Dũng – Viện trưởng Viện Môi trường đô thị và Công nghiệp Việt Nam, để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa gây ra, chúng ta cần giảm thiểu sử dụng sản phẩm nhựa một lần, phân loại rác thải tại nguồn, tăng khả năng tái sử dụng, tái chế rác thải nhựa; tập trung phát triển các công nghệ tái chế túi ni lông, rác thải nhựa… Đồng thời, cần nghiên cứu, chế tạo các chất phụ gia phối trộn vào nguyên liệu dùng để sản xuất các loại túi nhựa nhằm giảm thời gian phân hủy của rác thải nhựa.

 Rác thải sẽ biến thành tài nguyên nếu được phân loại đúng quy định. Ảnh minh họa.

Đồng quan điểm trên, Chủ tịch Hiệp hội Nhựa TP Hồ Chí Minh (VSPA) Trần Việt Anh cho biết, thành phần chất thải sinh hoạt của người dân sống ở các TP lớn, khu công nghiệp đang thay đổi theo hướng gia tăng thành phần giấy, kim loại… giảm chất thải thực phẩm. Do đó, nếu cứ áp dụng biện pháp xử lý đơn giản là chôn lấp thì một lượng lớn tài nguyên như giấy, kim loại, nhựa… sẽ tiếp tục bị lãng phí, bị chôn vùi dưới lòng đất. Từ thực tế trên, chúng ta cần phải triển khai ngay biện pháp phân loại rác tại nguồn. Đồng thời, nghiên cứu triển khai, áp dụng các biện pháp, công nghệ, xử lý rác thải nhựa tái chế, để biến rác thành một nguồn tài nguyên, nguyên liệu phục vụ các loại hình sản xuất khác.

Dẫn chứng về biện pháp này, các chuyên gia cho hay, hiện nay, ngành tái chế phế thải ở Mỹ mỗi năm đem về doanh thu trên 90 tỷ USD. Không chỉ giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nó còn có vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi kinh tế của nước Mỹ. Tương tự, tại Trung Quốc ngành tái chế phế thải giúp nước này kiếm hàng trăm tỷ USD mỗi năm và giải quyết việc làm cho hàng vạn người từ việc nhập và tái chế phế thải của các nước trên thế giới. “Mặc dù, chúng ta khó có thể so sánh với Mỹ, Trung Quốc hay các nước phát triển trên thế giới về công nghệ xử lý rác thải tái chế vào thời điểm này, song đây là hướng đi hợp lý trong việc giảm thiểu rác thải nhựa, rác thải tái chế” – một chuyên gia nêu vấn đề.

Cần có sự chung tay của toàn xã hội

Được biết, nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa gây ra, tháng 9/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 33/CT-TTg về tăng cường quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu chất thải nhựa theo hướng coi chất thải và chất thải nhựa là tài nguyên. Thực hiện Chỉ thị này, các đơn vị có liên quan đang hoàn thiện chế tài quản lý chất thải rắn theo hướng coi chất thải và chất thải nhựa là tài nguyên. Đồng thời, thúc đẩy phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn, đặc biệt là thực hiện việc phân loại chất thải tại nguồn, thu gom, tái sử dụng, tái chế, xử lý…

 Để giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ rác thải nhựa, biện pháp phân loại rác thải tại nguôn là hết sức cần thiết.
Trong ảnh, một chương trình đổi rác lấy quà tặng trên địa bàn TP Hà Nội.

Tuy nhiên, đến thời điểm này, việc thực hiện Chỉ thị trên, đặc biệt là nội dung phân loại rác tại nguồn cũng đang gặp rất nhiều khó khăn. Ông Phạm Cao Thắng – Phó Tổng Giám đốc Công ty Môi trường Đô thị Hà Nội – đơn vị tiên phong tổ chức phân loại rác tại nguồn trên địa bàn TP cho biết, mặc dù rất hấp dẫn, nhưng đây là ngành nghề kinh doanh mới nên cách thức tính thuế, viết hóa đơn cần chờ hướng dẫn của cục thế và cơ quan chuyên môn… khiến nhiều DN chưa mạnh dạn đi sâu vào lĩnh vực này.

Trong khi đó, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực môi trường cho rằng, hiện nay, Chính phủ đã quy định khá đầy đủ về quản lý chất thải, đặc biệt là chất thải sinh hoạt, nhưng lại quy định giao cho địa phương tùy vào đặc thù của mình để hướng dẫn và tổ chức thực hiện việc phân loại, thu gom xử lý rác thải. Điều này dẫn đến tình trạng nơi thực hiện việc phân loại và thu gom, có nơi lại không. Thậm chí, không thực hiện thì cũng không sao… khiến công tác phân loại rác thải rơi vào cảnh “đánh trống bỏ dùi”, người dân không mặn mà với chương trình này.

Để khắc phục tình trạng trên, các chuyên gia cho rằng, giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa gây ra, đồng thời biến rác thành tài nguyên theo đúng tinh thần Chỉ thị 33 của Thủ tướng Chính phủ thì mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, ý thức về bảo vệ môi trường. Cùng với đó, chính quyền các địa phương cần khẩn trương vào cuộc, có biện pháp hỗ trợ các đơn vị tham gia công tác phân loại rác tại nguồn, tái chế, biến rác thải thành tài nguyên.

Nguồn: kinhtedothi.vn

Hãy chọn các sản phẩm nhựa có nhãn số 2, số 4 và số 5 vì chúng được cho là an toàn hơn với sức khỏe.

Nếu bạn để ý, hầu hết những chiếc hộp nhựa và chai nhựa có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng đều được nhà sản xuất dập nổi một ký hiệu hình tam giác có 3 mũi tên vòng cung nối đuôi nhau. Đó chính là nhãn hiệu tái chế của loại nhựa mà họ sử dụng.

Và bằng cách đọc những con số trên nhãn hiệu tái chế này, bạn có thể biết chiếc hộp hoặc cái chai đó làm từ chất liệu nhựa gì, có phù hợp với mục đích sử dụng hay không? Trong trường hợp bạn đang tìm một cái chai được nước, hoặc một cái hộp để đựng thực phẩm, các chuyên gia khuyến cáo bạn nên tránh xa các sản phẩm có nhãn số 3,6 và 7.

Đây là lý do tại sao:

1. Chai hộp nhựa có nhãn số 3

Nhãn tái chế số 3 có nghĩa là đồ vật của bạn được làm từ nhựa PVC (Polyvinyl Chloride), hay còn ký hiệu là V. Loại nhựa này có đặc tính dẻo vượt trội, thường được sử dụng để làm lớp bọc dây dẫn điện, ống nhựa, xốp bọt khí để bảo vệ hàng hóa…

Tuy nhiên để có được tính dẻo này, nhà sản xuất sẽ phải pha vào nhựa PVC một hóa chất độc hại là phthalate. Hóa chất này có khả năng gây rối loạn nội tiết tố, làm thay đổi khả năng sản xuất và duy trì hooc-môn trong cơ thể bạn.

Nó có thể bị rò rỉ vào nước uống hoặc thực phẩm, tiếp xúc với thời gian dài có thể gây ra nhiều nguy cơ sức khỏe bao gồm bệnh hen suyễn, béo phì ở trẻ em, bệnh tim mạch, rối loạn sinh dục và sinh sản ở nam giới.

Phthalate đặc biệt nguy hiểm với phụ nữ mang thai, bởi nó có thể làm tăng nguy cơ xảy thai, thai nhi có chỉ số IQ thấp hoặc mắc bệnh ADHD.

Ngoài ra, các sản phẩm nhựa có nhãn số 3 còn chứa di-(2-ethylhexyl)adipate (DEHA). Đây là một hợp chất có thể gây ung thư nếu tiếp xúc lâu dài. DEHA cũng liên quan đến tình trạng loãng xương và các vấn đề về gan khác.

Mặc dù không được khuyến cáo để đựng thực phẩm, bạn vẫn có thể tìm thấy một số sản phẩm trên thị trường sử dụng nhựa PVC nhãn số 3 cho mục đích này, chẳng hạn như chai dầu ăn, cốc đựng sữa chua, bơ, chai nước trái cây…

Một số sản phẩm sử dụng nhựa PVC an toàn hơn bao gồm chai dầu động cơ, chai chất tẩy rửa, dầu gội đầu, bạn chỉ nên sử dụng những loại chai này 1 lần và không tái chế chúng cho các mục đích khác.

2. Chai hộp nhựa có nhãn số 6

Nhãn tái chế số 6 được in hoặc dập nổi trên các sản phẩm làm từ nhựa PS (Polystyrene). Đây là một loại nhựa xốp rẻ tiền, thường được sử dụng ở các nước đang phát triển. Nhiều sản phẩm như hộp đựng thực phẩm, dao, dĩa, thìa nhựa dùng một lần là thứ mà bạn sẽ gặp được làm từ nhựa PS nhãn số 6.

Vấn đề của loại nhựa này là nó có chứa styrene, một hóa chất tạo ra độ xốp. Styrene đặc biệt dễ bị rò rỉ nếu bạn dùng nó để đựng thực phẩm nóng chẳng hạn như cà phê hoặc xôi. Trong khi, phơi nhiễm với styrene có thể gây ra các vấn đề về hô hấp, suy giảm trí nhớ, trầm cảm, ảnh hưởng đến chức năng thận, thính giác và tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư như ung thư hạch, ung thư máu.

Nhựa PS an toàn hơn khi nó được sử dụng để làm hộp đựng trứng, bao bì xốp và vật liệu cách nhiệt. Nhưng nó chắc chắn không bao giờ phù hợp để đựng nước hay thực phẩm.

3. Chai hộp nhựa có nhãn số 7 hoặc không có nhãn

Các sản phẩm nhựa được dán nhãn số 7 (nhãn cuối cùng) hoặc không có nhãn thực chất là nhựa không được phân loại. Tuy nhiên, nó thường chứa thành phần chính là nhựa PC (polycarbonate). Nguyên liệu của loại nhựa này có chứa bisphenol-A (BPA) là một hóa chất rất độc hại với sức khỏe.

BPA hoạt động như một loại estrogen tổng hợp, giống với phthalate, nó có thể gây ra rối loạn nội tiết tố, làm tăng nguy cơ vô sinh, ảnh hưởng tới sự phát triển của não bộ thai nhi, làm tăng nguy cơ béo phì ở trẻ em.

Ngoài ra, BPA còn làm tăng nguy cơ hai loại ung thư là ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt.

4. Vậy nên chọn các loại nhựa nào?

Ngoài 3 loại nhựa trên, chúng ta có các sản phẩm nhựa nhãn số 2, số 4 và số 5 được cho là an toàn với sức khỏe. Nhựa có nhãn số 1 là nhựa PETE hoặc PET (Polyethylene Terephthalate) cũng thường được dùng để làm chai đựng nước khoáng, nước ngọt, bia.

Mặc dù loại nhựa này ít có nguy cơ rò rỉ hóa chất vào thực phẩm hơn, tuy nhiên, bạn không nên tận dụng các chai nhựa PET này để đựng nước đi đựng nước lại nhiều lần. Đó là bởi nhựa số 1 rất dễ tích tụ vi khuẩn, có thể khiến bạn bị ngộ độc thực phẩm.

Nhựa có nhãn số 2 là nhựa HDPE (High Density Polyethylene). Đây là loại nhựa an toàn nhất nên thường được dùng để làm bình đựng sữa cho trẻ sơ sinh. Đó là bởi nhựa HDPE có chất lượng cao, không phát hành hóa chất vào thực phẩm. Các chuyên gia y tế đều khuyên dùng loại nhựa này.

Nhựa có nhãn số 4 là LDPE (Low Density Polyethylene) cũng được coi là an toàn. Tuy nhiên, nó thường ít được sử dụng để làm chai hoặc hộp đựng thực phẩm. Thay vào đó, nhựa LDPE hay được dùng làm túi nilon, giấy gói bánh. Bạn có thể yên tâm nếu trên nhãn túi nilon đựng thực phẩm của mình có nhãn số 4 này.

Nhựa có nhãn số 5 là PP (Polypropylene) thường được dùng làm hộp các sản phẩm thực phẩm có màu sắc bắt mắt như kem, siro, sữa chua. Đó là bởi nhựa PP có màu trắng, dễ nhuộm và trang trí. Ưu điểm của PP là nó có khả năng chịu nhiệt tốt, nên sẽ không tan chảy hoặc phát hành hóa chất nếu dùng để đựng thực phẩm ở nhiệt độ cao.

Tham khảo Theguardian, Ongreenplanet

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và trong nước gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh COVID – 19 tác động đã làm đứt gãy các chuỗi cung ứng, sản xuất kinh doanh nhiều lĩnh vực, ngành nghề gặp khó khăn, trong đó có ngành công nghiệp nhựa, nhưng năm 2020 ngành nhựa vẫn duy trì khá tốt được hoạt động sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng.

Trong giai đoạn 2016 – 2020, ngành Nhựa Việt Nam đã nắm bắt được xu hướng dịch chuyển sản xuất của thế giới. Bên cạnh việc giữ vững, đạt mức tăng trưởng tốt ở những  thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ, Nhật Bản, EU, Hàn Quốc và Trung Quốc thì mặt hàng sản phẩm nhựa của Việt Nam đã được đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường khác.

Túi nhựa là sản phẩm nhựa chiếm tỷ trọng xuất khẩu cao nhất trong giai đoạn 2016 – 2020. Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng bình quân của mặt hàng túi nhựa không cao vì trong những năm gần đây rất nhiều thị trường lớn của sản phẩm túi nhựa của Việt Nam như Nhật Bản và một số thị trường EU như Hà Lan, Đức đều hạn chế hoặc cấm sử dụng sản phẩm túi nhựa dùng một lần, khó phân hủy ảnh hưởng đến môi trường.

Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm túi nhựa trong năm 2020 đạt 910 triệu USD, tăng 46,3% so với năm 2016. Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm túi nhựa chiếm 25,6% trong tổng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm nhựa trong năm 2020, giảm 3,2 điểm phần trăm so với năm 2016.

Các mặt hàng sản phẩm nhựa khác của Việt Nam xuất khẩu trong giai đoạn 2016 – 2020 cũng nhiều biến động theo nhu cầu của các thị trường xuất khẩu nhựa như: tăng cường xuất khẩu các mặt hàng dùng trong cuộc sống hằng ngày hay sử dụng cho xây dựng như tấm, phiến, màng nhựa, sản phẩm nhựa gia dụng, đồ dùng trong xây lắp…

Bên cạnh đó, cơ cấu chủng loại mặt hàng sản phẩm nhựa xuất khẩu của Việt Nam đã dịch chuyển khá rõ dưới tác động của dịch COVID – 19. Thói quen mua sắm của người dân như ở một số thị trường lớn của mặt hàng nhựa như Mỹ, Nhật Bản, EU, Hàn Quốc… đã chuyển từ hàng hoá cơ bản sang những hàng hóa phục vụ cho việc làm đẹp tại nhà hoặc xây dựng, sửa sang trang trí nhà cửa trong thời gian dịch COVID – 19 do người dân ở nhà nhiều hơn. Thị trường nhà mới đang được thúc đẩy nhờ số lượng căn tồn ở gần mức thấp kỷ lục, đặc biệt là những nhà cấp thấp. Dịch COVID-19 đã thúc đẩy nhu cầu về chỗ ở rộng rãi và đắt tiền hơn khi hàng triệu người phải làm việc và học tập tại nhà.

Chính vì vậy, sản phẩm nhựa Việt Nam tập trung xuất khẩu các mặt hàng mà trong thời  kỳ dịch bệnh mọi người ở nhà nhiều hơn nên dành nhiều thời gian làm đẹp hay sửa sang, trang trí nhà cửa như tấm, phiến, màng nhựa; sản phẩm nhựa gia dụng; vải bạt; đồ dùng trong xây dựng; linh kiện lắp đặt đồ đạc trong nhà, xe cộ; vỏ mỹ phẩm…và giảm tỷ trọng xuất khẩu các mặt hàng như túi nhựa.

Đáng chú ý, tấm, phiến, màng nhựa là mặt hàng lớn có tỷ trọng xuất khẩu trong năm 2020 đạt 21,5%, tăng 6,3 điểm phần trăm so với năm 2016. Trong 7 tháng đầu năm 2021, sản phẩm tấm, phiến, màng nhựa thay thế túi nhựa trở thành sản phẩm xuất khẩu nhiều nhất của Việt Nam. Sản phẩm nhựa này xuất khẩu tăng trưởng mạnh là do nhu cầu của thị trường Mỹ tăng mạnh nhất là đối với các mặt hàng tấm trải sàn bằng plastic dạng rời; mút xốp; cuộn nhựa…Ngoài ra, sản phẩm nhựa này được xuất khẩu nhiều nhất đến các thị trường Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản và một số thị trường ASEAN với kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng rất mạnh.

Ngoài ra, các mặt hàng đồ dùng trong xây lắp, vỏ mỹ phẩm của Việt Nam tăng mạnh xuất khẩu trong 7 tháng đầu năm 2021 là do xuất khẩu tăng mạnh xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Theo dõi tình hình xuất khẩu sản phẩm nhựa Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2021 nhận thấy, cơ cấu sản phẩm nhựa xuất khẩu của Việt Nam xuất trong 7 tháng đầu năm 2021 và 7 tháng đầu năm 2020 có sự thay đổi đáng kể. Trong nhóm cơ cấu về 5 mặt hàng sản phẩm nhựa lớn nhất, sản phẩm đồ dùng trong xây lắp thay thế cho sản phẩm nhựa công nghiệp trở thành một trong 5 sản phẩm nhựa xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2021.

Tấm, phiến, màng nhựa thay thế túi nhựa trở thành sản phẩm xuất khẩu nhiều nhất của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2021. Trong khi tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm túi nhựa giảm từ 27,7% trong 7 tháng đầu năm 2020 xuống 19,6% trong 7 tháng đầu năm 2021 thì tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm tấm, phiến màng nhựa tăng từ 19,4% trong 7 tháng đầu năm 2020 lên 20,3% trong 7 tháng đầu năm 2021.

Trong giai đoạn năm 2016-2019, Nhật Bản giữ vững là thị trường lớn nhất của sản phẩm nhựa xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, trong năm 2020, do tác động dịch COVID – 19, một số mặt hàng xuất khẩu sang thị trường Mỹ tăng rất mạnh như tấm, phiến, màng nhựa và đồ dùng trong xây lắp do nhu cầu cao nên Mỹ thay thế Nhật Bản trở thành thị trường lớn nhất của sản phẩm nhựa xuất khẩu Việt Nam.

Trong 7 tháng đầu năm 2021, các sản phẩm nhựa của Việt Nam xuất khẩu tới hơn 150 thị trường. Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất của sản phẩm nhựa xuất khẩu của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2021, chiếm tới 36,8% tổng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm nhựa, đạt 1,01 tỷ USD, tăng 93,4% so với cùng kỳ năm 2020.

Các mặt hàng đồ dùng trong xây lắp của Việt Nam tăng mạnh xuất khẩu sang thị trường Mỹ là một trong nguyên nhân dẫn đến kim ngạch xuất khẩu sản phẩm nhựa sang Mỹ tăng mạnh trong 7 tháng đầu năm 2021. Sản phẩm nhựa này đáp ứng nhu cầu của người Mỹ trong xây dựng, sửa sang trang trí nhà cửa như tấm sàn nhựa, ván sàn nhựa, rèm treo cửa, tấm trải sàn…Và một mặt hàng khác cũng đẩy mạnh sang thị trường Mỹ là các sản phẩm phục vụ cho nhu cầu làm đẹp như là bộ móng tay nhựa, dũa móng…

Theo ITC, trong 6 tháng đầu năm 2021, mặt hàng nhựa đồ vật dùng trong xây lắp (HS 3925) xuất khẩu vào thị trường Mỹ tăng 33,1% so với cùng kỳ năm 2020, đạt 1,27 tỷ USD. Chứng  tỏ nhu cầu sản phẩm nhựa đồ vật dùng trong xây lắp của thị trường Mỹ trong năm 2021 là rất lớn.

Việt Nam là thị trường lớn thứ 5 cung cấp mặt hàng sản phẩm nhựa này cho thị trường Mỹ trong 6 tháng đầu năm 2021 với kim ngạch tăng khá mạnh, đạt 108,2 triệu USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm 2020, chiếm 8,5% tổng trị giá nhập khẩu của thị trường Mỹ. Sản phẩm nhựa đồ dùng trong xây lắp (HS 3925) của Việt Nam có nhiều triển vọng xuất khẩu sang thị trường Mỹ trong năm 2021 do nhu cầu mặt hàng này tại thị trường Mỹ đang tăng mạnh.

Khả năng cạnh tranh của sản phẩm nhựa Việt Nam được nâng cao, thị phần mặt hàng sản phẩm nhựa xuất khẩu của Việt Nam trên thị trường thế giới tăng. So với nhiều nước trong khu vực, Việt Nam có một số lợi thế để tranh thủ sự dịch chuyển đầu tư và chuỗi cung ứng, như chính trị – xã hội ổn định, nguồn lao động trẻ dồi dào, tiềm năng thị trường gần 100 triệu dân với tầng lớp khá giả ngày càng tăng… Mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia được nhiều doanh nghiệp đánh giá là một lợi thế lớn của Việt Nam để thu hút các nhà đầu tư di chuyển sản xuất sang Việt Nam nhằm tiếp cận các thị trường có FTA với Việt Nam. Đơn cử như, FTA Việt Nam – EU (EVFTA) bắt đầu có hiệu lực từ tháng 8-2020, tạo cho Việt Nam lợi thế đi trước hầu hết các nước trong khu vực từ 7 – 10 năm về đặc quyền tiếp cận thị trường EU rộng lớn với cam kết giảm thuế quan đối với gần 100% dòng thuế.

Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu nhựa trong bối cảnh khó khăn đã cho thấy, các sản phẩm nhựa của Việt Nam đang được nhiều nước trên thế giới sử dụng, khẳng định vị trí quan trọng của ngành sản xuất nhựa trong tổng thể lĩnh vực sản xuất công nghiệp nói chung. Tại thị trường nước ngoài, sản phẩm nhựa của Việt Nam đã được đánh giá là có khả năng cạnh tranh cao do công nghệ sản xuất một bộ phận lớn đã tiếp cận với trình độ hiện đại của thế giới. Sản phẩm nhựa của Việt Nam đã được tiêu thụ ở cả những thị trường có nền công nghiệp phát triển và khó tính trên thế giới như Mỹ, Nhật Bản, EU,…

Dịch COVID-19 đã dẫn đến những biến đổi lớn trên thị trường chất dẻo toàn cầu, khiến cho các nhà sản xuất polyme phải vất vả chuyển hướng và điều chỉnh trong thời gian ngắn. Các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm nhựa xuất khẩu Việt Nam cũng điều chỉnh với xu hướng mới của thế giới.

Dịch bệnh COVID-19 đã làm bộc lộ những khó khăn khi cung ứng các sản phẩm nhựa bị gián đoạn, không kịp thời do mạng lưới chuỗi cung ứng trải rộng toàn cầu cũng như nhiều chuỗi cung ứng quá phụ thuộc vào các trung tâm sản xuất và các thị trường lớn, nhất là Trung Quốc. Bên cạnh việc tối ưu hóa sản xuất và chi phí, việc dịch chuyển đầu tư và chuỗi cung ứng còn nhằm để phân tán và giảm thiểu rủi ro. Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ và cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung Quốc ngày càng quyết liệt, xu hướng dịch chuyển đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu đang thể hiện mạnh mẽ, đặt ra cho Việt Nam nhiều cơ hội và thách thức đan xen.

Có thể thấy, dịch chuyển đầu tư và chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc thực chất là một xu hướng khách quan đã diễn ra trong nhiều năm nay với động lực chính được thúc đẩy bởi mục tiêu lợi nhuận, tối ưu hóa sản xuất, chi phí và sự phát triển của khoa học – công nghệ. Dưới tác động của dịch bệnh COVID-19, xu hướng này được đẩy mạnh hơn, bởi ngoài các động lực nói trên nay có thêm động lực phân tán và giảm thiểu rủi ro./.

Với chiến dịch thay đổi bao bì lần này, Coca-Cola trực tiếp đưa ra thông điệp khuyến khích người tiêu dùng chung tay vào các hoạt động hỗ trợ tái chế bao bì sau khi sử dụng sản phẩm.

Thông điệp “Tái chế tôi” sẽ được áp dụng trên tất cả các thương hiệu và bao bì sản phẩm của Công ty tại Việt Nam. Theo đó, đến cuối năm 2021, Công ty sẽ hoàn tất quá trình chuyển đổi này trên phần lớn bao bì sản phẩm trong nước. Ở phạm vi rộng hơn, Coca-Cola Việt Nam cũng sẽ đưa thông điệp khuyến khích tái chế vào các chiến dịch tiếp thị và truyền thông của Công ty để tạo cảm hứng cho người tiêu dùng tham gia vào các hoạt động tái chế.

Bà Bùi Đặng Duyên Mai – Giám đốc Đối ngoại, Truyền thông và Phát triển bền vững của Coca-Cola Đông Dương, cho biết: “Cũng như tất cả mọi người, chúng tôi không muốn chai nhựa trở thành rác thải. Vì vậy, Coca-Cola, đã và đang là một trong những thành viên cam kết và tích cực hành động trong các chương trình, giải pháp xử lý rác thải nhựa. Công ty đang tiếp tục các hoạt động hỗ trợ thu gom bao bì, xây dựng và củng cố cơ sở hạ tầng phục vụ tái chế, đẩy mạnh quan hệ hợp tác thu gom và tái chế tại cộng đồng sở tại, góp phần quan trọng vào giảm thiểu tình trạng rác nhựa trên biển ở Việt Nam.

Chúng tôi cũng nhận thấy một trong những hoạt động có hiệu quả khác là việc hỗ trợ truyền thông từ các thương hiệu của sản phẩm, bằng việc truyền tải thông điệp “Tái chế tôi” trên từng bao bì. Chúng tôi muốn tận dụng sức mạnh của thương hiệu để khuyến khích người tiêu dùng cùng nhau chung tay thu gom và tái chế những bao bì sản phẩm của Coca-Cola sau khi sử dụng, để các sản phẩm bao bì có vòng đời mới, góp phần vào mục tiêu của nền kinh tế tuần hoàn mà Việt Nam đang hướng đến”.

Trong khuôn khổ Chiến lược “Vì một thế giới không rác thải”, Coca-Cola đang hợp tác cùng nhiều tổ chức thu gom và tái chế rác thải nhựa tại địa phương. Trong đó, Dự án “Mạng lưới hành động giảm thiểu – tái sử dụng – tái chế rác thải nhựa” (Plastic Action Network – PAN) do Coca-Cola cùng với Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Xanh (GreenHub) triển khai từ năm 2018 là một trong những dự án hiệu quả nhất. Dự án giúp định nghĩa lại giá trị của rác thải nhựa cũng như thúc đẩy hoạt động của các nhóm cộng đồng ở từng địa phương trong hệ thống quản lý rác thải tại Việt Nam.

Thông qua Dự án này, Coca-Cola và GreenHub cùng nhau hiện thực hóa một mục tiêu chung rõ ràng: Giới thiệu và thiết lập một hệ thống thu gom và phân loại rác đã được thử nghiệm, đồng thời cải thiện các hoạt động tái chế tại địa phương, đảm bảo 3 tiêu chí an toàn, thực tiễn và có thể nhân rộng mô hình này cho các đơn vị, cá nhân thu gom rác thải trong nước. Dự án đã được triển khai tại vịnh Hạ Long, thành phố Hạ Long, Quảng Ninh và mới đây là huyện Cần Giờ, TP.HCM.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang – Đồng sáng lập, Phó Giám đốc GreenHub Việt Nam – chia sẻ: “Các doanh nghiệp như Coca-Cola đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tái chế và truyền cảm hứng để mọi người cùng hành động. Sự hỗ trợ của Coca-Cola đối với các hoạt động thu gom và tái chế bao bì theo hướng bền vững là một đóng góp quan trọng vào mục tiêu chung nhằm quản lý rác thải tốt hơn tại từng địa phương. Chúng tôi hoan nghênh Coca-Cola đã khuyến khích và tạo cảm hứng để người tiêu dùng chung tay thu gom và tái chế bao bì, để chúng không trở thành rác thải. Thu gom và tái chế rác thải nhựa ngay từ đất liền là hoạt động cơ bản nhưng có ý nghĩa rất lớn trong việc ngăn chặn rác thải nhựa đổ ra các con sông và đại dương”.

Nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về việc thu gom và tái chế bao bì là một phần quan trọng trong chiến lược “Vì một thế giới không rác thải” của Coca-Cola. Theo đó, Công ty đặt mục tiêu đến năm 2030, thu gom và tái chế tương đương 100% lượng bao bì mà Công ty bán ra trên toàn cầu; đến năm 2025, đạt tỉ lệ 100% bao bì có thể tái chế; và đến năm 2030, sử dụng ít nhất 50% vật liệu tái chế trong bao bì sản phẩm của Công ty.

Sáng kiến đưa thông điệp “Tái chế tôi” lên bao bì là hoạt động mới nhất của Coca-Cola trong hướng tiếp cận và giải quyết vấn đề rác thải bao bì tại Việt Nam một cách toàn diện.

Được biết, trước đó, năm 2019, Coca-Cola Việt Nam đã chính thức bỏ màng co nhựa trên sản phẩm nước đóng chai Dasani (dung tích 350ml, 500ml và 1500ml). Năm 2020, Coca-Cola là Công ty nước giải khát đầu tiên giới thiệu bao bì được làm từ 100% nhựa tái chế (rPET), áp dụng cho sản phẩm nước đóng chai Dasani (dung tích 500ml) tại thị trường Việt Nam. Và năm nay (2021), Công ty đã thay thế chai nhựa xanh đặc trưng bằng chai nhựa PET trong suốt dễ tái chế cho các sản phẩm Sprite, qua đó, thúc đẩy hoạt động tái chế chai Sprite tại địa phương. Coca-Cola cũng hợp tác cùng các công ty khác thành lập Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Vietnam) với mục tiêu thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn thông qua phát triển quy trình thu gom và tái chế bao bì theo hướng dễ tiếp cận và bền vững hơn tại Việt Nam.

Nguồn: baotainguyenmoitruong.vn