Lao động du lịch bỏ nghề vì dịch kéo dài

Theo thống kê cả nước có 4,9 triệu lao động làm việc trong lĩnh vực du lịch, trong đó có những nhân công ở những mảng có liên quan. Dịch Covid-19 khiến nhân lực ngành du lịch phần lớn bị mất việc làm, số ít còn lại làm việc cầm chừng, nhiều người buộc phải chuyển đổi ngành nghề khác để kiếm sống.

Năm 2020, các doanh nghiệp trong ngành du lịch lần lượt phải cắt giảm nhân sự từ 70-80%. Trong năm 2021, số lượng lao động vẫn làm đủ thời gian chỉ chiếm 25% so với năm 2020, lao động nghỉ việc hoặc chấm dứt hợp đồng lao động chiếm khoảng 30%, lao động tạm nghỉ việc khoảng 35%, 10% lao động làm việc cầm chừng.

Tại Thừa Thiên Huế, khảo sát 472 cơ sở lưu trú vào năm 2020 cho thấy có 6.228 người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 chiếm 89% tổng số lao động. Trong đó, nhân viên chịu ảnh hưởng nhiều nhất với 5.376 người, chiếm tới 86% lao động bị ảnh hưởng được khảo sát.

Cụ thể, có gần 2.500 lao động bị giảm lương, giảm công làm; 669 lao động phải nghỉ không lương có hỗ trợ; 1.298 lao động nghỉ không lương không hỗ trợ và có tới 936 lao động bị cho thôi việc.

Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người lao động mà còn kéo theo nguy cơ thiếu hụt nhân lực cho ngành du lịch trong thời gian tới.

Sau 2 năm du lịch đóng băng, chị Lê Vân Anh (nhân viên một công ty du lịch tại TP Vinh, Nghệ An) chuyển sang kinh doanh quần áo trẻ em, đồ ăn vặt để duy trì cuộc sống. Mới đây, chị xin vào làm việc hành chính tại một cơ sở mầm non tại TP Vinh với mức lương chưa bằng 1/2 so với trước đây.

Kế hoạch quay trở lại với công việc yêu thích của chị Vân Anh vẫn đang “để ngỏ” bởi hiện các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn dù đã tái khởi động vẫn khá dè dặt, lượng khách có nhu cầu du lịch ngoại tỉnh chưa nhiều, trong khi du lịch nội tỉnh ít có nhu cầu tìm đến các công ty lữ hành mà tự tổ chức theo từng nhóm nhỏ để tiết kiệm chi phí.

“Tôi cũng kiên nhẫn chờ cơ hội để quay trở lại công việc nhưng trong tình thế này phải lựa chọn con đường khác, dù rất tiếc. Chúng tôi cần sự ổn định để lo cho cuộc sống và chăm lo cho gia đình. Nhiều đồng nghiệp cùng công ty cũ của tôi hiện cũng đã ổn định với công việc mới”, chị Vân Anh chia sẻ.

Doanh nghiệp đau đầu giữ chân người lao động

Tại Hội thảo du lịch Việt Nam – phục hồi và phát triển diễn ra vừa qua tại thị xã Cửa Lò (Nghệ An), nhiều giải pháp để phục hồi ngành du lịch đã được nêu ra, trong đó có nhóm giải pháp phục hồi nguồn nhân lực.

Đại dịch kéo dài 2 năm và những hậu quả tiếp sau đã khiến lao động trong ngành du lịch lâm vào cảnh thất nghiệp hay chuyển việc. Vì vậy, để chuẩn bị cho sự phục hồi của ngành, việc thu hút lại nguồn nhân lực này là một trong những vấn đề vô cùng cấp thiết.

Theo Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Nguyễn Văn Hùng chất lượng nguồn nhân lực là nhân tố then chốt để tạo ra sự đổi mới và đột phá cho giai đoạn phục hồi, phát triển trong bối cảnh mới. Bởi vậy, chính sách hỗ trợ để duy trì và tăng cường chất lượng nguồn nhân lực du lịch theo chiến lược phát triển nguồn nhân lực du lịch đáp ứng yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, địa phương và năng lực cạnh tranh quốc gia được xem là một trong những nội dung quan trọng.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho rằng, trước hết phải rà soát lại tình trạng nguồn nhân lực trong giai đoạn bình thường mới, tăng cường chất lượng đào tạo nguồn nhân lực du lịch cho giai đoạn phục hồi thông qua các chương trình đào tạo thực tiễn tại doanh nghiệp, triển khai rà soát và xây dựng các chương trình đào tạo nhân lực trong tương lai mang tính chuyên sâu, tạo đầu ra là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, theo Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL, cần chú trọng hơn nữa đến đào tạo nhằm tăng cường năng lực và khả năng thích nghi của nguồn nhân lực với các biến động cũng như môi trường làm việc mới của ngành.

Thông tin được ông Nguyễn Quốc Kỳ – Chủ tịch HĐQT Công ty Vietravel – cung cấp tại Hội thảo cho thấy, đã có 18% doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch phải cho toàn bộ nhân viên nghỉ việc; 48% doanh nghiệp cho 50-80% nhân viên nghỉ việc. Ông kỳ cho rằng, thời điểm này hầu hết các doanh nghiệp đã cạn lực do dịch Covid-19 kéo dài.

“Để hoạt động du lịch sớm được “hồi sinh”, một mặt các doanh nghiệp phải tìm mọi cách giữ chân người lao động, mặt khác rất cần được Chính phủ hỗ trợ về tài chính, đồng thời có chính sách hỗ trợ lao động thất nghiệp, để họ không bỏ ngành”, ông Kỳ kiến nghị.

Chủ tịch HĐQT Vietravel đề nghị xem xét hỗ trợ doanh nghiệp gói vay lãi suất 0% trả lương cho người lao động để duy trì nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Bên cạnh đó cần có chính sách hỗ trợ, đào tạo, tạo việc làm để không bị đứt gãy lao động trong ngành du lịch. “Đây là yêu cầu có tính chất bắt buộc vì lực lượng lao động du lịch có tính đặc thù và chuyên biệt, được đào tạo và cấp thẻ hành nghề”, ông Kỳ nhấn mạnh.

Nguồn: dantri.com.vn

“Nguồn hỗ trợ” giúp người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch

Một trong những nguồn hỗ trợ để người lao động sớm ổn định cuộc sống, quay trở lại thị trường lao động, giúp người lao động yên tâm, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước là Nghị quyết 116/NQ-CP (ngày 1/7/2021) của Chính phủ về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Theo Nghị quyết 116, Chính phủ sử dụng 30.000 tỷ đồng từ kết dư Quỹ bảo hiểm thất nghiệp năm 2020 để hỗ trợ cho người lao động đang tham gia đóng bảo hiểm thất nghiệp gặp khó khăn do ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19.

Có thể nói, đây là “nguồn động viên” lớn nhất từ trước đến nay, gói chi trả lớn nhất từ khi có Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động.

Theo nội dung Nghị quyết, đối tượng được hưởng hỗ trợ từ Nghị quyết 116 trải rất rộng: Người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp tại thời điểm ngày 30 tháng 9 năm 2021 (không bao gồm người lao động đang làm việc tại cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên); Người lao động đã dừng tham gia bảo hiểm thất nghiệp do chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc trong khoảng thời gian từ ngày 1/1/2020 đến hết ngày 30/9/2021 có thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp được bảo lưu theo quy định của pháp luật về việc làm, không bao gồm người hưởng lương hưu hàng tháng.

Đặc biệt, người lao động thất nghiệp, đã làm hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp vẫn được hỗ trợ tiền từ gói 30.000 tỷ.

Anh Doãn Văn Hải (Thạch Thất, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi có thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp 13 tháng ở Công ty dệt may trên địa bàn Hà Nội. Vì dịch bệnh, năm 2021, tôi có 2 tháng phải nghỉ làm. Tôi rất mừng vì thuộc đối tượng được hỗ trợ tiền từ Nghị quyết 116 với mức hỗ trợ 2,1 triệu đồng. Đây thực sự là nguồn động viên, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, không để người lao động nào ở lại phía sau”.

Đáng chú ý, Nghị quyết 116 còn dành nguồn lực hỗ trợ các đơn vị, tổ chức không thuộc các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước đảm bảo chi thường xuyên; đơn vị có tham gia bảo hiểm thất nghiệp trước ngày 1/10/2021 để họ đủ sức vượt dịch. Từ đó, đơn vị, doanh nghiệp vực dậy sản xuất, kinh doanh, tiếp tục tạo môi trường làm việc cho người lao động. Chính sách giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp dành cho người sử dụng lao động này trị giá 8.000 tỷ.

Chung tay vì người lao động gặp khó

Ngoài quyết sách mạnh mẽ, kịp thời của Chính phủ, các cấp, ngành cũng đã tích cực triển khai thực hiện để người lao động sớm ổn định cuộc sống cũng được triển khai nhanh chóng, đồng bộ.

Trường Cao đẳng Nghề công nghệ cao Hà Nội là một trong những cơ sở dạy nghề uy tín của TP Hà Nội là một đơn vị tham gia việc đào tạo nghề. Để hỗ trợ người lao động có định hướng và lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn, hạn chế tình trạng thất nghiệp, trường tích cực tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên các trang web của trường và phối hợp với các doanh nghiệp, đơn vị… để có những lời khuyên phù hợp, thiết thực giúp người lao động chọn được đúng nghề mà thị trường đang rất cần.

Nhà giáo ưu tú, TS.Phạm Xuân Khánh, cán bộ phụ trách nhà trường cho biết, sau khi mất việc, không ít người đã tranh thủ đi học thêm một nghề ngắn hạn để nhanh chóng kiếm lại việc làm trong bối cảnh mới.

Những ngành nghề được nhiều người đăng ký nhất là thực hành khai và báo cáo thuế, ứng dụng excel trong kế toán, tiếng Anh cho dịch vụ khách hàng, lắp đặt điện công nghiệp dân dụng, lắp ráp – cài đặt máy tính và tin học văn phòng; sửa chữa ô tô (động cơ, gầm, điện), đồng sơn (sơn ô tô); bếp, pha chế, thương mại điện tử, hướng dẫn viên du lịch, đồ họa, điện, điện tử, mỹ thuật ứng dụng, thiết kế quảng cáo, những nghề liên quan đến làm đẹp…

Nhà trường cam kết ngay từ đầu là 100% học sinh, sinh viên học nghề tại trường sẽ có việc làm ngay khi ra trường; đặc biệt nhiều trường hợp có việc làm khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Trường cũng tích cực liên kết với doanh nghiệp, đơn vị uy tín trong và ngoài nước để đào tạo kiến thức đáp ứng tình hình thực tế; cơ sở vật chất hiện đại; thầy cô giáo có tay nghề cao, có kỹ năng giảng dạy, truyền đạt; thường xuyên phối hợp với các nước để cử học sinh sinh viên ra học hỏi, giao lưu…

Sinh viên, học sinh có hoàn cảnh khó khăn theo học đều được tạo điều kiện miễn hoặc giảm học phí. Nhà trường chủ động xây dựng nhiều chương trình học theo nhu cầu đặt hàng của doanh nghiệp để đảm bảo người học có việc làm, ngăn nguy cơ thất nghiệp trong tương lai…

Đơn vị khác có vai trò trực tiếp trong việc triển khai chính sách hỗ trợ người lao động là các Trung tâm Dịch vụ việc làm của các tỉnh, thành phố. Các trung tâm đã tạo điều kiện thuận lợi tối đa; chủ động đưa giải pháp để người lao động vừa đảm bảo quyền lợi, vừa không mất thời gian và công sức, để yên tâm với hướng đi mới trong thời gian tới.

Tại tọa đàm, ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho biết: “Ngoài việc tuyên truyền chính sách của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, chúng tôi tạo điều kiện để người lao động được đảm bảo mọi quyền lợi khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp, như việc làm thủ tục chuyển nơi hưởng bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động; giải đáp, tư vấn thắc mắc liên quan đến gói hỗ trợ 30.000 tỷ của Chính phủ; chính sách liên quan đến Nghị quyết 68…”.

Đặc biệt, bên cạnh việc hỗ trợ người lao động vượt qua đại dịch trước mắt, lâu dài, để họ có việc làm bền vững, Trung tâm tiếp tục tổ chức các phiên giao dịch việc làm, phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp có nhu cầu tuyển lao động, hỗ trợ pháp lý, kết nối người lao động, người sử dụng lao động trong, ngoài thành phố về nhu cầu tuyển dụng lao động. Trong giai đoạn dịch bệnh phức tạp, Trung tâm chú trọng hình thức giao dịch online, tức là lập ra nhiều trang thông tin để người lao động dễ dàng tiếp cận thông tin việc làm. Trên các trang thông tin việc làm, Trung tâm thu thập những tư liệu về các đơn vị sử dụng lao động, khi người lao động truy cập và có nhu cầu thì sẽ liên hệ để Trung tâm Dịch vụ Việc làm kết nối.

Hiện tại, nhiều doanh nghiệp cũng tuyển dụng lao động qua hình thức trực tuyến. Trung tâm đang phát triển các trang thông tin trên mạng xã hội. Đây là những kênh mà người lao động dễ dàng kết nối tìm việc, nhất là trong tình hình dịch bệnh.

Với những các chính sách nâng đỡ, hỗ trợ, nỗ lực triển khai của các cấp, các ngành và nội lực của chính mình, người lao động có thể yên tâm vượt qua khó khăn do đại dịch gây ra, sớm ổn định việc làm, cùng khôi phục, phát triển thị trường lao động bền vững tại Việt Nam.

Nguồn: dantri.com.vn